Đáp:

1) Về truy thu thuế tài nguyên đối với tài nguyên mua vào không có hóa đơn, chứng từ đầy đủ:

Tại Khoản 2, Điều 1 Pháp lệnh thuế tài nguyên (sửa đổi) quy định: “Mọi tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên thiên nhiên…đều là đối tượng phải nộp thuế tài nguyên…”. Tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên không kê khai, nộp thuế thì bị truy thu thuế theo quy định tại Điều 11 Pháp lệnh thuế tài nguyên (sửa đổi).

Căn cứ quy định trên, trường hợp cơ sở kinh doanh thương mại mua tài nguên không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp để bán ra, nhưng cơ quan thuế không có căn cứ chứng minh là cơ sở kinh doanh trực tiếp khai thác hoặc tham gia khai thác tài nguyên thì không có đủ căn cứ để truy thu thuế tài nguyên theo quy định.

Tài nguyên mua vào không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp thì giá vốn tài nguyên do đơn vị tự kê khai không được xác định là chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Trường hợp này, cơ quan thuế kiểm tra quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, xác định cơ sở kinh doanh thực tế có mua tài nguyên để bán ra nhưng không có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp thì thực hiện ấn định giá vốn tài nguyên mua vào theo giá thị trường hoặc ấn định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp để đảm bảo đúng, thu đủ thuế TNDN theo quy định tại Điều 30 hoặc Điều 32 Nghị định số 164/2003/NĐ-CP ngày 22/12/2003 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật thuế TNDN.

2) Về việc xử phạt vi phạm hành chính về thuế trong trường hợp cơ quan thuế qua kiểm tra điều chỉnh giảm lỗ sơ sơ kinh doanh:

Tại Điều 5 Luật thuế TNDN quy định: “Căn cứ tính thuế là thu nhập chịu thuế và thuế suất.” và tại Khỏan 1, Điều 7 Nghị định số 100/2004/NĐ-CP ngày 25/2/2204 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế quy định: “Hành vi trốn thuế là hành vi của cá nhân, tổ chức vi phạm các quy định của pháp luật về thuế làm giảm số thuế phải nộp…”.

Vì vậy, trường hợp cớ ở kinh doanh báo cáo kết quả kinh doanh lỗ. Cơ quan thuế kiểm tra phát hiện, loại ra khỏi chi phí tính thu nhập chịu thuế TNDN, một số khoản chi không hợp lệ làm giảm lỗ nhưng cũng chưa phát sinh thu nhập chịu thuế nên không có số thuế TNDN phải nộp. Việc loại khỏi chi phí một số khoản chi không hợp lệ nếu kiểm tra, xác định không phải là hành vi trốn thuế thì sử phạt vi phạm hành chinh đối với các lĩnh vực có liên quan.